عنوان	بررسی عملکرد تولید شیر گاوهای آمیخته کردستان در شرایط روستایی به منظور تعیین سهم خونی مناسب
نوع طرح	طرح تحقیقاتی
کلیدواژه‌ها	ژنتیک دام، گاو آمیخته، عملکرد شیر، شرایط روستایی، استان کردستان
چکیده	هدف از انجام این پژوهش، بررسی صفات تولید شیر گاوهای آمیخته با سهم ژن خارجی مشخص در سطح گله­های کوچک روستایی استان کردستان و بررسی عوامل ژنتیکی و غیر ژنتیکی موثر بر آن­ها بود. اطلاعات تولید شیر گاوهای آمیخته با سهم خونی مشخص از فرم­های ثبت مشخصات و اطلاعات زایش و تولید شیر طرح آمیخته­گری سازمان جهاد کشاورزی کردستان استخراج گردید. این اطلاعات مربوط به210 گله، 927 راس دام و در کل29761 رکورد بود که از سال 1376 تا زمستان 1386 جمع­آوری گردید. در طرح آمیخته­گری انتخاب گله­ها به صورت تصادفی از بین گله­های استان و برای ارزیابی صفات تولید شیر گاوهای آمیخته بوده است. تجزیه و تحلیل آماری داده­ها با استفاده از نسخه شانزدهم نرم افزار spss انجام شد. نتایج این بررسی نشان داد که میانگین تولید شیر روزانه در آمیخته­های شامل: 25، 5/37، 50، 5/62 و 75 درصد سهم خونی هلشتاین به ترتیب 07/9، 19/11، 90/11، 85/12، 04/13 کیلوگرم در روز بوده و در آمیخته­های شامل: 25، 5/37، 50، 5/62 و 70 درصد سهم خونی براون سویس به ترتیب 76/8، 02/11، 38/12، 43/12 و 97/12 کیلوگرم در روز بود. در بین آمیخته­های هر گروه نژادی تفاوت معنی­دار مشاهده گردید (p<0/01). همراه با افزایش سهم خونی گاوهای هلشتاین و براون سویس تولید شیر روزانه افزایش یافت و بین گروه­های آمیخته از هر نژاد از نظر صفت تولید شیر اختلاف معنی­داری وجود دارد (p<0/01). در آمیخته­های هشتالین×کردی، افزایش سهم خونی هلشتاین تا 5/62 درصد و در آمیخته­های هلشتاین×براون سویس افزایش سهم خونی براون سویس تا 50 درصد باعث افزایش معنی­داری در میزان تولید شیر گردید. میانگین تولید چربی روزانه در آمیخته­های شامل: 25، 5/37، 50، 5/62 و 75 درصد سهم خونی هلشتاین به ترتیب 40/0، 50/0، 55/0، 59/0 و 60/0 کیلوگرم در روزبوده و در آمیخته­های شامل 25، 5/37، 50، 5/62 و 75 درصد سهم خونی براون سویس به ترتیب 38/0، 48/0، 58/0، 59/0 و 57/0 کیلوگرم در روز بود. همراه با افزایش سهم خونی گاوهای هلشتاین و براون سویس تولید چربی روزانه همانند تولید شیر روزانه افزایش یافت و بین گروه­های آمیخته در هر نژاد از نظر صفت تولید چربی اختلاف معنی­داری وجود داشت (p<0/01). در هیچکدام از گروه­های ژنتیکی منحنی شیردهی روند طبیعی نداشت و از منحنی طبیعی شیردهی در گاوهای شیری پیروی نمی­نماید، بطوریکه در تمامی آن­ها دام به اوج تولید نرسیده است. بنابراین می­توان نتیجه گرفت که وضعیت تغذیه گاوهای مورد بررسی در دوران خشکی و شیردهی قبلی و همچنین پس از زایمان مناسب نبوده و دام­ها نتوانسته­اند توان تولید خود را نشان دهند. بطور کلی می­توان نتیجه گرفت از نظر عملکرد تولید شیر آمیخته­های هلشتاین×کردی با افزایش سهم خونی هلشتاین تا 5/62% و آمیخته­های براون سویس× کردی با افزایش سهم خونی براون سویس تا 50% تا عملکرد مناسبی را نشان می­دهند. واژگان کلیدی: گاو آمیخته، گاو کردی، عملکرد تولید شیر، مدیریت روستایی
پژوهشگران	صالحی (صالح صالحی) (مجری)
تاریخ خاتمه	1394/01/01