عنوان	آسیب شناسی ارزیابی عملکرد دستگاههای اجرایی از طریق شاخصهای ارزیابی و ارتباط آن با رضایتمندی ارباب رجوع
نوع طرح	طرح تحقیقاتی
کلیدواژه‌ها	مدیریت دولتی، ارزیابی عملکرد، رضایتمندی ارباب رجوع، دستگاه‌های اجرایی
چکیده	دستگاه­های اجرایی اعم از وزارتخانه­ها، سازمان­ها، موسسات، شرکت­های دولتی و... به عنوان واحدهای صف و ستاد با هر ماموریت، رسالت، اهداف و چشم­اندازی که دارند نهایتا در یک قلمرو ملی و یا بین­المللی عمل می­کنند و با توجه به وظایف، مسئولیت­ها و منابع در اختیار، هریک از واحدها ملزم به پاسخگویی به مشتریان، ارباب رجوع و ذینفعان هستند. ارزیابی عملکرد نظام اداری- اجرایی یکی از مولفه­های اساسی و اجتناب­ناپذیر مدیریت عملکرد می­باشد. در ادبیات مدیریت به ارزیابی نیروی انسانی در مقایسه با ارزیابی عملکرد سازمانی توجه بیشتری مبذول گردیده است. در قوانین برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دوم و سوم کشور وبه دنبال آن قوانین بودجه سالانه کشور و به دنبال آن قوانین بودجه سالانه کشور به موضوع مهم و کلیدی ارزیابی عملکرد دستگاه­های اداری- اجرایی بخش عمومی پرداخته شده است. معمولا ارزیابی عملکرد در یک دوره زمانی مشخص که بستگی به ماهیت، مقیاس، وظایف، ماموریت­ها و اهداف سازمان دارد، تعیین می­شود. لیکن عموما این دوره برای دستگاه­های بخش عمومی دولت با توجه به سالانه بودن نظام بودجه­ریزی کشور، یکساله می­باشد. با این وجود باید به عملکرد سال قبل دستگاه نیز توجه نمود. ارزیابی عملکرد دولت و دستگاه­های دولتی امروزه در کشورهای توسعه­یافته به صورت مداوم صورت می­گیرد و در نظام برنامه­ریزی این کشورها جایگاهی شایسته دارد. در صورتیکه این امر در کشورهای در حال توسعه همچنان مغفول مانده و یا به صورت ناکارامد به آن نگریسته می­شود، بر همین اساس نیز نتایج ارزیابی­های انجام گرفته نتایج قابل استفاده و مطلوبی نمی­باشد (دفتر بهبود مدیریت و ارزیابی عملکرد سازمان مدیریت و برنامه­ریزی). امروزه به دلیل پیچیدگی و تنوع فعالیت­های اقتصادی و ضعف توان پاسخگویی و نظام­مند کردن این پیچیدگی­ها توسط بازار، تمام توجهات را به سمت استخراج یک الگوی مطلوب دخالت دولت در اقتصاد و استخراج ویژگی­های حکمرانی مطلوب سوق داده است. در توجهات مذکور یکی از مهمترین وظیفه­هایی که برای دولت در جهت تحقق حکمرانی مطلوب عنوان می­شود انجام روان­سازی اقتصادی برای کاهش هزینه­های مبادله می­باشد، یعنی یکی از مهمترین وظایف دولت تسریع و تسهیل فعالیت بازار با ایجاد نهادهای جدید و اصلاح­های یک حکمران خوب بدون توجه به نحوه و نتایج عملکرد گذشته دولت بوده و ارزیابی سیاست­ها و برنامه­های آن و استخراج راهبردهای لازم جهت اصلاح کاستی­های گذشته امکان­پذیر نخواهد بود. از سوی دیگر اثرات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی عملکرد دستگاه­های دولتی در حوزه­های مختلف یکی دیگر از ضرورت­هایی است که ارزیابی عملکرد دولت را ضروری می­نماید. به عبارت دیگر اینکه سیاست­ها و برنامه­های اتخاذ شده توسط یک دولت به رفع کاستی­های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی موجود منجر شده و یا باعث گسترده شدن آن­ها شده است، مواردی است که کشورها باید همواره آن­را لحاظ نمایند. همان­طور که ذکر شد به دلیل اهمیت دخالت دولت در اقتصاد و مشخص شدن ناهنجاری­های اجتماعی اقتصادی و سیاسی که بازار قادر به رفع آن­ها نیست، عملکرد دولت تاثیر فراوانی بر رفع یا گسترش این ناهنجاری­ها دارد. اینکه در یک کشور بیکاری گسترده قشر جوان، آن کشور را با مشکلات فراوان روبرو سازد، حوزه­ای است که کشورها و دولت­ها باید به آن توجه داشته و در سیاست­های آتی خود تجربه سیاست­های گذشته خود را جهت رفع این ناهنجاری­ها مد نظر قرار دهند. چه بسا این ناهنجاری­ها به دلیل مرتفع نشدن باعث ایجاد ناهنجاری­های دیگر در جامعه شده و بدین وسیله هزینه­های سنگینی بر جامعه تحمیل نماید. به عنوان مثال ناهنجاری­های سیاسی و اجتماعی نظیر کج­روی­های اخلاقی و نظایر آن ­را می­توان به عنوان عامل گسترش و تداوم بیکاری در یک کشور عنوان نمود که ضرورت دارد دولت­ها به این نتایج نیز در عملکرد خود توجه نموده و آن­ها را مورد ارزیابی صحیح قرار داده و در آینده از نتایج آن استفاده نمایند. امر ارزیابی عملکرد دولت با این هدف صورت می­گیرد که فرایند هدف­گذاری صحیح توسعه یافته و فرایند بهبود دائمی تقویت و مدیریت امور و توسعه مدیریت علمی بهبود یابد. با استفاده بهینه از منابع به خصوص منابع انسانی(که امروزه مهمترین سرمایه تاثیرگذار در فرایند توسعه است) و ارتقاء توان دستیابی به اهداف و در نتیجه اثربخشی آن­ها میسر گشته، تصمیم گیری­ها دقیق­تر گشته، مشارکت جامعه با مجموعه دولت و دستگاههای اجرایی افزایش یافته و در نهایت پذیرش تغییر و تحول در جامعه و به تبع آن در مجموعه دولت نهادینه می­گردد.
پژوهشگران	فاروقی (هیوا فاروقی) (مجری)
تاریخ خاتمه	1393/01/01